Modul 1 — Pengenalan AI, Perkembangan AI Generatif dan Gemini

Mesej Utama

AI ialah pembantu yang boleh mempercepatkan kerja, tetapi ia bukan sumber kebenaran dan bukan pengganti pertimbangan manusia.

Apa yang Akan Dipelajari

Selepas modul ini, peserta dapat:

1. membezakan AI, pembelajaran mesin, AI generatif dan model bahasa besar;
2. menerangkan perkembangan AI daripada automasi kepada pengalaman multimodal;
3. mengenal pasti tugasan yang sesuai dibantu Gemini; dan
4. menyatakan sekurang-kurangnya satu batasan utama AI.

Fahami — Empat Istilah Asas

Artificial Intelligence — AI

Istilah umum bagi sistem komputer yang melaksanakan tugasan yang biasanya memerlukan keupayaan manusia seperti mengenal pola, membuat ramalan, memahami bahasa atau mencadangkan tindakan.

Machine Learning — ML

Pendekatan yang membolehkan sistem mempelajari pola daripada data untuk membuat ramalan atau klasifikasi tanpa setiap peraturan ditulis satu demi satu.

Generative AI

AI yang menghasilkan kandungan baharu seperti teks, imej, audio, video, kod atau kombinasi kandungan berdasarkan arahan dan konteks yang diberikan.

Large Language Model — LLM

Model yang dilatih menggunakan sejumlah besar kandungan bahasa untuk mengenal pola dan menjana respons. LLM meramal susunan perkataan yang sesuai; ia tidak memahami kebenaran seperti manusia dan tidak menjamin setiap jawapan tepat.

Perkembangan Ringkas AI

1. Automasi berasaskan peraturan — sistem mengikuti syarat yang telah ditetapkan.
2. AI ramalan dan klasifikasi — sistem mengenal pola daripada data.
3. Deep learning — model memproses pola yang lebih kompleks termasuk imej dan suara.
4. Generative AI — sistem menghasilkan teks, imej, audio, video dan kod.
5. Multimodal AI — satu pengalaman boleh memahami atau menghasilkan beberapa jenis kandungan.
6. AI assistant dalam aliran kerja — AI membantu pengguna di dalam aplikasi kerja seperti Gmail, Docs, Sheets, Slides dan Drive, bergantung pada lesen serta tetapan pentadbir.

Cara Mudah Memahami Respons AI

Prompt + konteks + pola latihan model → respons yang kelihatan munasabah

Respons yang kelihatan yakin masih boleh salah. Kesalahan fakta atau kandungan yang direka tetapi disampaikan seolah-olah benar disebut sebagai hallucination atau halusinasi AI.

AI Bagus Untuk

• menghasilkan draf pertama;
• meringkaskan kandungan yang diberikan;
• menyusun maklumat tidak teratur;
• menukar nada atau format;
• menghasilkan beberapa pilihan idea;
• menerangkan formula atau konsep; dan
• mencari pola awal dalam data.

Jangan Serahkan Sepenuhnya Kepada AI

• keputusan rasmi atau kelulusan;
• tafsiran undang-undang tanpa pegawai/pakar;
• pengesahan fakta kritikal;
• keputusan yang memberi kesan kepada hak individu;
• pengendalian data tanpa pematuhan polisi; dan
• komunikasi rasmi tanpa semakan manusia.

Gemini dalam Konteks Kerja

Gemini boleh membantu dalam aplikasi Google Workspace mengikut lesen, fungsi yang tersedia dan kawalan pentadbir. Dalam kursus ini, Gemini digunakan sebagai:

• pembantu menulis;
• pembantu menyusun dan meringkaskan;
• pembantu idea dan pembentangan;
• pembantu analisis awal; dan
• pembantu mencari serta memahami kandungan yang pengguna dibenarkan akses.

Lihat — Demonstrasi Pantas

Penceramah memasukkan arahan berikut:

Cadangkan program perumahan.

Kemudian bandingkan dengan:

Bertindak sebagai pegawai urus setia sektor awam. Berdasarkan brief Program Klinik Perkhidmatan Perumahan Selangor 2026 yang diberikan, cadangkan tiga objektif program dalam Bahasa Melayu formal. Gunakan hanya fakta dalam brief dan nyatakan “maklumat belum diberikan” jika fakta yang diperlukan tiada. Paparkan jawapan dalam jadual dengan lajur Objektif dan Rasional.

Perhatikan bagaimana konteks, batasan dan format mengubah kualiti respons.

Cuba — Aktiviti “AI atau Bukan AI?”

Secara berpasangan, tentukan kategori paling sesuai:

1. Sistem menghantar e-mel peringatan pada tarikh yang telah ditetapkan.
2. Sistem meramal jumlah kehadiran berdasarkan data program terdahulu.
3. Gemini menyediakan draf e-mel jemputan daripada brief.
4. Formula SUM menambah semua nilai dalam satu lajur.
5. Sistem mengenal pasti tema utama daripada 500 komen.
6. Model menghasilkan imej poster daripada penerangan teks.
7. Pegawai menyusun fail mengikut abjad secara manual.
8. Sistem menukar rakaman suara kepada teks.

Pilihan kategori:

• Automasi/peraturan biasa
• AI ramalan atau klasifikasi
• Generative AI
• Bukan AI

Semak Kefahaman

• Bolehkah saya terangkan Generative AI dalam satu ayat?
• Bolehkah saya beri satu contoh kegunaan dan satu batasan?
• Adakah saya faham bahawa respons yang yakin tidak semestinya benar?
• Adakah saya tahu bahawa fungsi Gemini mungkin berbeza mengikut akaun dan tetapan pentadbir?

Bawa Pulang

Gunakan AI untuk menghasilkan draf dan pilihan. Gunakan manusia untuk menyemak, memutuskan dan bertanggungjawab.